خلاصه بیماری های پوست در حیوانات کوچک

زمان مطالعه 54 دقیقه

خلاصه بیماری های پوست در حیوانات کوچک

فهرست مطالب

فیزیولوژی پوست در حیوانات خانگی

لایه های پوست از بیرون به داخل عبارتند از:

  • اپیدرم (مهم ترین لایه)
    • لایه شاخی (Cornium) یا خارجی ترین لایه
    • لایه Lucidum
    • گرانولوزوم
    • Spongiosum
    • بازال (داخلی ترین لایه)
  • لایه ضمیمه یا Appendage که حاوی ساختارهای فولیکول مو، غدد سباسه، غدد عرقی
  • لایه درم
  • لایه عضلات راست کننده مو
  • هیپودرم

سلول های اپیدرم

  • کراتینوسیت ها (اصلی ترین)
  • ملانوسیت ها
  • لانگرهانس (دارای نقش ایمنی و مسئول جوابدهی به تست توبرکولین و مالئین). برای انجام این کار عصاره ماده مورد نظر تزریق، سپس در یک محل هیستامین و در محل دیگر سرم فیزیولوژی تزریق می شود. محل هیستامین قرمز تر می شود.

موهای ابتدائی (جنینی) موهای ساده اولیه (Simple Primary) هستند که بعد از 3 تا 4 ماه به مدل پیچیده (Complex) تبدیل می شوند.

حیوانی که در محل سردتر زندگی می کند موهای ثانویه بیشتری دارد.

عوامل موثر در رشد مو

  • ژنتیک
  • تغذیه
    • سوء تغذیه منجر به کرکی شدن موها و ریزش آن ها می شود
  • هورمون های متعدد
    • هورمون تیروکسین که منجر به افزایش رشد مو می شود
    • هیپوتیروئیدیسم، گلوکوکورتیکوئیدها، استروژن که منجر به کاهش رشد مو می شوند
    • تومور سلول های سرتولی منجر به افزایش هورمون استروژن شده و در نتیجه ریزش مو افزایش پیدا می کند. استروژن در سگ نر توسط غده فوق کلیه به مقدار کم و سلول های سرتولی در تومورهای بیضه تولید می شود.

دو نوع غدد عرقی وجود دارد:

  • آپوکرین که مسئول تولید ترشحات شیری رنگ و چسبناک بوده و تحت کنترل هورمون ها و سیستم عصبی است.
  • آکرین که غدد عرقی که در حیوانات کوچک در تیغه بینی و کف پا قرار دارد.

وظایف پوست

  • سد فیزیولوژیکی که مانع از دهیدراتاسیون، ورود باکتری و عوامل پاتوژن و … می شود
  • جلوگیری از صدمات فیزیکی و شیمیائی
  • نقش عصبی و گیرنده ها
    • سه نوع گیرنده :
      • گیرنده Mechanoreceptor : A beta
      • گیرنده Nociceptor که باعث درک احساسات ناخوشایند مانند درد و خارش و سوختگی و گزگز می شود
      • گیرنده Thermoreceptor
  • تنظیم درجه حرارت بدن از طریق انقباض و انبساط عروق پوستی
  • ذخیره چربی
  • وظایف تولیدی از جمله تولید ویتامین D، لایه شاخی، رنگدانه، مو
  • وظایف ترشحی پوست از جمله غدد عرقی و آپوکرین و ترشح چربی توسط سباسه
  • خاصیت پیگمانتاسیون در پاسخ به بیماری ها و شرایط خاص
  • الاستیسیته
  • نقش در ایمنی از طریق سلول های لانگرهانس
  • علامت سلامتی و بیماری بدن مانند آنمی، ایکتر، پوستول و زخم

در خصوص گیرنده های مختلف پوستی، پس از رسیدن به نخاع از طریق Substantia Granulosa در داخل نخاع وارد مسیر Spinothalamic شده و نهایتا به تالاموس خلفی و سپس کورتکس می رسد.

خارش

برخی از خارش ها الگوی شبانه داشته و بعضی وابسته اند.

مدیاتور اصلی خارش هیستامین (تحریک گیرنده H1) است و دیگر مدیاتورها :

  • پپتیدازها (تولید توسط باکتری مثلا استافیلوکوک در جوش ها)
  • لکوترین ها
  • پپتید تریاک
  • پروتئازهای داخلی و خارجی

چون تمامی خارش ها وابسته به هیستامین نیست، داروهای H1 Blockers  برای تمامی خارش ها مفید نیستند.

اصول تشخیصی بیماری های پوستی

  • تاریخچه از جمله نژاد، سن، جنسیت، جیره غذائی، محل نگهداری، بیماری در حیوانات مجاور، مشاهدات صاحب دام، پیشرفت بیماری، پاسخ به درمان، تاریخ آخرین درمان و شستشو، ارتباط با فصل، انتقال بیماری به انسان یا دیگر حیوانات، بیماری های همزمان و قبلی
  • معاینه بالینی و تعیین جراحات پوستی (چشم، ذره بین و میکروسکوپ. کیفیت پوست و مو، ماهیت جراحات، توزیع جراحات). بر پایه مشاهده و ملامسه و استشمام است.
  • تشخیص تفریقی
  • آزمایشات اولیه که بیشتر میکروسکوپ است
  • منتفی یا Rule out کردن بعضی از تشخیص ها
  • آزمایشات اختصاصی
  • تشخیص نهائی

درماتیت استنشاقی مانند آتوپی استعداد نژادی داشته و در اکثر تریرها، پاگ، جرمن، پوینتر و باکسر تایید شده

در پیودرما اول جوش وجود داشته است و بعد دچار خارش می شود ولی در مورد آلرژی ها این مورد برعکس است.

معمولا جراحات اولیه (که مستقیماً در اثر روند بیماری در پوست بوجود می آیند) در پوست و مو دوام زیادی نداشته و در اثر خارش، درمان های صورت گرفته و عوارض Self Trauma به جراحات ثانویه تبدیل می شوند.

انواع جراحات یا ضایعات پوستی در سگ و گربه

  • جراحات اولیه یا Primary Lesion
    • Macule و بزرگتر از آن Patch (مثلا مسمومیت با وارفارین) که تغییر رنگ در پوست است
    • Papule و بزرگتر از آن Nodule  که برجستگی های پوستی هستند
    • Tumor
    • Pustule (ضایعات کوچک و پر از چرک) و بزرگتر از آن آبسه
    • وزیکول (ضایعات برجسته حاوی مایع شفاف) و بزرگتر از آن Bullae
    • کهیر (پوست برآمده است اما بدون داشتن گنبد و سطح پهن است)
  • ضایعات ثانویه یا Secondary Lesion
    • Crust: شوره یا پوسته به دلیل کراتینی شدن غیر طبیعی پوست
    • Scale یا کبره: اکسودای خشک شده (از جمله خون و چرک و سرم که به پوست چسبیده است)
    • Erosion: تخریش کم عمق که از اپیدرم نمی گذرد
    • Ulcer که از غشاء پایه می گذرد
    • Scar بافت التیامی که از اپیدرم گذشته است
    • Excoriation: حذف لایه اپیدرم معمولا در اثر صدمات خود وارده
    • حالت هایپرپیگمنتیشن به دلیل التهاب مزمن و نئپوپلازی
    • حالت هیپوپیگمنتیشن به دلیل بیماری التهابی مزمن مانند لوپوس
    • Lichenification که به علت  خارش مزمن، پوست کلفت می شود
    • Hyperkeratosis: ضخیم شدن لایه شاخی اپیدرم (در کالوس و بیماری دیستمپر)
    • Comedone: خشک شدن چربی در غدد چربی که نوک آن سیاه می شود
    • Epidermal Collarate: باقی ماندن پوستول یا وزیکول پاره شده

آزمایشات اولیه در پوست

  • لامپ وود: در اثر برخی از سویه های میکروسپوروم، بتادین و پماد
  • Scraping test: در مورد درماتوفیت، کک و شپش تراشه برداری سطحی کافی است.‌ برای جرب های عمقی مانند دمودکس و سارکوپتس و نوتوادرس یا باکتری های عمقی تراشه برداری عمیق لازم است.
  • کندن مو برای تشخیص شپش و درماتوفیت و بررسی مورفولوژی مو
  • شانه کردن مو در حالیکه حیوان روی کاغذ یا پارچه سفید است
  • سواپ برداری
  • تهیه گسترش با قرار دادن لام روز جراحت یا زخم
  • بیوپسی مثلاً برای تشخیص خوش خیم یا بد خیم بودن زگیل با قرار دادن در فرمالین ۱۰٪
  • آزمایش خون و CBC

پیودرما

  • پیودرما (Pyoderma) یک اصطلاح کلی در پزشکی و دامپزشکی است که به عفونت پوستی چرکی ناشی از باکتری‌ها گفته می‌شود. این حالت معمولاً به‌صورت التهاب، قرمزی، وجود جوش‌های چرکی (پاپول، پوستول)، خارش و گاهی ریزش مو تظاهر می‌کند.
  • در سگ رایج بوده و در گربه با شیوع کمتری بروز می کند.
  • آبسه زیر جلدی در گربه رایج است
  • میکروفلور دائمی پوست معمولاً به آن آسیب نمی رساند ولی فرم موقت آن می تواند منجر به بروز بیماری شود و معمولا روی پوست سالم تکثیر نمی شود.
  • میکروفلور یا باکتری های دائمی
    • سگ: میکروکوکسی های کوآگولاز منفی، استرپ کوآگولاز منفی، کلستریدیا، دیفتروئید، استافیلوکوک کواگولاز منفی
    • گربه: میکروکوک، استرپ کوآگولاز منفی، آسینتوباکتر
  • باکتری های پاتوژن (موقت)
    • سگ: ای کولای، پروتئوس، کورینه باکتریوم، استافیلوکوک کواگولاز مثبت، باسیلوس و سودوموناس
    • گربه: استرپتوکوک بتا همولیتیک، ای کولای، پروتئوس، سودوموناس، باسیلوس و آلکالیژنز
  • تقسیم بندی انواع پیودرما از نظر پاتولوژی:
    • پیودرمای سطحی یا Surface Pyoderma که منجر به بروز عفونت در لایه شاخی پوست می شود
    • پیودرمای نیمه سطحی یا Superficial Pyoderma که منجر به بروز عفونت در زیر لایه شاخی یا فولیکول های مو می شود
    • پیودرمای عمقی یا Deep Pyoderma که منجر به بروز عفونت های عمقی تر از فولیکول های مو و درگیری آن ها می شود

پیودرمای سطحی (Surface Pyoderma)

  • Pyotraumatic Dermatitis یا Acute Moist Dermatitis یا Hotspot
    • درماتیتی که به واسطه تروما منجر به بروز چرک شده و در ادامه باعث بروز خارش و در نتیجه تشدید جراحات و کلونیزه شدن باکتری و ادامه این روند تا بروز اریتم و ریزش مو و تغییر بو می شود.
    • این حالت بیشتر در هوای گرم و در نواحی با موهای بلند رخ می دهد.
    • درمان: کوتاه کردن مو + پردنیزولون 1 تا 2 mg/kg روزانه یکبار تا 2 بار، شامپوهای قابض (مانند بنزوئیل پراکسید برای کاهش قرمزی که البته گاهی اثر عکس دارد)
    • معمولا ظرف یک هفته درمان می شود و در صورت عدم درمان مصرف آنتی بیوتیک.
  • Skin Fold Dermatitis
    • از نوع Surface Pyoderma می باشد
    • به دلیل چین پوستی همراه با رشد باکتری و خراش و خارش و اریتم و زخم و بوی بد.
    • درمان مانند Pyotraumatic dermatitis + جراحی + کورتون (موضعی یا سیستمیک)

پیودرمای نیمه سطحی (Superficial Pyoderma)

  • زرد زخم یا Impetigo
    • عامل استاف کوآگولاز مثبت، رایج تر در توله ها، در محل زیر بغل و کشاله ران
    • عدم سرایت به انسان که گاهی خودبخودی خوب می شود
    • دارای پوسته های خشک شده متمایل به زرد در زیر لایه شاخی
    • درمان: بهداشت عمومی + جلوگیری از خارش
  • فولیکولیت
    • بروز عفونت در داخل فولیکول مو بدون اینکه پاره شود. در صورت پارگی به آن فورونکولوز می گویند که جزو پیودرمای عمقی خواهد بود
    • در ابتدا با ظهور پاپول سپس جوش چرکی که در ادامه پوستول به پوسته و شوره و موریزی تبدیل می شود
    • بیشتر در نژاد مو کوتاه و خارش از نوع متوسط تا شدید
    • یک جوش است که یک مو از آن بیرون آمده است و گاهی شبیه چشم گاو می باشد
  • Pruritic Superficial Pyoderma
    • نام های دیگر آن: Inflammatory pyoderma و Allergy to stapylococcus و Bacterial hypersensitivity
    • پاتوژنز: بروز واکنش عفونی و پاسخ ازدیاد حساسیت و به دلیل ازدیاد حساسیت با آنتی بیوتیک (بر خلاف پیودرما) با خارش بهبود نمی یابد
    • علائم: پوستول، اریتم و موریزی و حلقه اریتمی در زیر بغل و کشاله ران و پشت

پیودرمای عمقی (Deep Pyoderma)

  • عفونت جدی باکتریائی ساختارهای عمقی تر از فولیکول مو
  • بیماری های تضعیف کننده سیستم ایمنی از جمله هیپوتیروئیدیسم و دمودیکوزیس و پرکاری آدرنال منجر به بروز این بیماری می شوند
  • به دو صورت موضعی (چانه، بینی، بین انگشتان، نقاط تحت فشار و پرینه) و عمومی (سلولیت) بروز می نماید.
  • درمان:
    • آنتی بیوتیک (3 هفته برای نیمه عمقی، 4 تا 6 هفته برای فرم عمقی). انتخاب آنتی بیوتیک از طریق آنتی بیوگرام. عدم مصرف کورتون در فرم عمقی
    • آنتی بیوتیک های تجربی:
      • سفالکسین (انتخاب اول با دوز 22 mg/kg هر 12 ساعت)
      • در صورت وجود حساسیت به سفالکسین استفاده از کوآموکسی کلاو (14 mg/kg هر 12 ساعت)، لینکومایسین، کلیندامایسین، اریترومایسین (10 تا 15 mg/kg هر 8 ساعت) و اکساسیلین (22 mg/kg هر 12 ساعت)

بیماری های انگلی
– عبارتند از:
○ بندپایان: Mite (جرب)، کک، شپش، کنه و مگس
– بیماری Sarcoptes Scabei:
○ هر انگل در پوست میزبان اصلی خود تکثیر می شود مثلا S.scabei در انسان نقب می زند اما تکثیر نمی شود (سگ خوب شود انسان نیز خوب می شود)
○ 2 تا 3 هفته خارج از بدن میزبان و در محیط زنده می ماند
○ علت خارش به دلیل حضور انگل و همچنین ازدیاد حساسیت
○ عوارض: خراشیدگی، آلوپشی، شوره، ترشح و پاپول
○ مناطق اصلی برای درگیری: حاشیه گوش، زیر شکم، سینه و پاها، Pinnal pedal reflex
○ تشخیص: اسکراپ تا زمان خون آمدن، مشاهده با پتاس یا روغن معدنی زیر میکروسکوپ (50% احتمال دیدن)
○ درمان:
§ ترکیبات ضد حشره: سموم ارگانوفسفره، پرمترین، پریتنوئید (پودر با نسبت 1 در 100)، محلول ساپرمترین (1 سی سی در 1 لیتر)، سه روز متوالی و سپس هر هفته یکبار تا 21 روز
§ آیورمکتین با دوز 0.2 تا 0.4 به ازای هر 10 کیلوگرم که 2 هفته بعد تکرار شود
§ کنترل خارش با پردنیزولون 1-2 یکبار تا 2 بار در روز (صبح)
– بیماری Notoedres Cati:
○ خارش شدید و سرایت سریع بین گربه ها و انسان، انتقال با تماس مستقیم
○ درگیری عمدتا در سر و گوش … بروز واکنش هایرکراتوزیس … عدم درمان منجر به بروز حالتی که در آن سر مثل توپ سفت می شود
○ در اسکراپ به راحتی تشخیص داده می شود
○ گربه به سموم حشرات حساس تر است
○ درمان با آیورمکتین که 2 هفته بعد تکرار شود
– بیماری Demodex:
○ زندگی در فولیکول های مو و غدد سباسه
○ انتقال در زمان تولد … در زمان ضعف ایمنی تشدید و بروز می یابد
○ نمونه برداری : پوست ناحیه چرب شده تا O2 کاهش یافته و به سطح بیایند + ماساژ دادن پوست به بیرون
○ علائم:
§ فرم موضعی: شوره، موریزی، اریتم، پاپول، پوستول (عمدتا دور چشم، پلک، آرنج) که با تقویت ایمنی بهبود می یابد
§ فرم عمومی:
□ فرم Juvenile: شایع ترین که از شکل موضعی منشا می گیرد
□ فرم Senile: کمیاب ترین
□ فرم Chronic Pododermatitis که در بین انگشتان رخ می دهد
○ دمودکس با تولید مواد تضعیف کننده و فرار از ایمنی تکثیر شده و احتمال نئوپلازی را افزایش می دهد … منع مصرف کورتون
○ درمان با آیورمکتین یا سم آمیتراز
– بیماری Otodectes:
○ تحریک پوست مجرای گوش … تولید ماده سیاهرنگ
○ گاهی مشاهده خود جرب یا حتی تخم سفید آن
○ نمونه برداری از مجرای گوش با سواپ آغشته به روغن از جرم داخل گوش (در صورت زنده بودن بر روی لامل حرکت کرده و به حاشیه لامل می رود)
○ درمان:
§ روتنون هر 3 روز یکبار داخل گوش برای 4 مرتبه
§ سم دست ساز ساپرمترین 1 در 1000
§ آیورمکتین
– بیماری Trombicula:
○ بیشتر در محل های آهکی (بروز در نواحی کف دست و پا و زیر شکم همراه با اریتم)
– بیماری Cheyletiella:
○ در سطح پوست زندگی می کند و به آن Morning dandroff می گویند
○ تشخیص: قرار دادن نوار چسب روی پوست و دیدن زیر میکروسکوپ
– بیماری کک:
○ فرم ویژه سگ و گربه Ctenocephalides Canis/ felis می باشد
○ پاتوژنیسیته:
§ ایجاد تحریکات موضعی ناشی از نیش زدن (بزاق هاپتن است)… جوش زدن و خارش زیاد
§ کم خونی به دلیل خونخواری انگل
§ میزبان و ناقل Dipilidium Caninum است (باید به سگ مبتلا به کک داروی پرازیکوانتل هم داده شود)
§ در صورت عدم وجود آلرژی تعداد انگل افزایش می یابد.
○ ذرات قرمز و قهوه ای روی پوست دیده می شود که با آب رنگ می دهد
○ در صورت عدم دیدن کک، می توان از Interadermal skin test استفاده نمود
○ درمان: استفاده از قلاده ضد کک و کنه، ترکیبات قطره ای طولانی مدت و Spot on و Pour on در پشت حیوان، سم هائی که برای حیوان و صاحب مضر نباشد
– بیماری شپش (Lice):
○ دو دسته Pediculosis وجود دارد:
§ Malophaga که گزنده بوده و از اپیدرم تغذیه می کند
§ Anoplura که خونخوار و مکنده است
○ علائم: کم خونی، خارش، شوره، از بین رفتن لطافت مو
○ تشخیص: دیدن انگل یا تخم انگل که روی مو قرار می گیرد (نوار چسب)
– بیماری کنه:
○ یکسری بیماری ها توسط کنه ها منتقل می شوند
○ به دلیل نوروتوکسین در بزاق منجر به اختلال در فعالیت سیناپس می شود
○ کنه خونخوار است و پوست اندازی می کند
○ برای تخم ریزی از بدن میزبان جدا شده و در گوشه و کنار تخم ریزی می کند
○ به دلیل نیش زدن و ورود باکتری، پیودرمای ثانویه بروز می کند و حتی بروز آبسه
○ درمان: سم پاشی محیط، آیورمکتین، شامپوهای مفید، قلاده
بیماری های آلرژیک

  • بر اساس راه ورود آلرژن سه گروه حساسیت رخ می دهد:
    • استنشاق: Atopic dermatitis
    • خوراکی: Food allergy
    • تماس: Contact dermatitis
  • آلرژی استنشاقی:
    • علائم اولیه خارش (علائم پوستی) است و گاهی علائم تنفسی دارد
    • اصولا ناشی از واکنش های ازدیاد حساسیت، ارثی، وابسته به IgE و IgG نوع D است که نسبت به استنشاق آلرژن ایجاد می شود
    • در خصوص واکسن IgM و IgG تحریک می شوند
    • آتوپی بر پایه IgE رخ می دهد که به مست سل ها متصل می شوند. در سگ ها تراکم مست سل ها در پوست بیشتر است
    • علائم: خارش، سپس جراحات اولیه پوست مانند ماکول و پاپول و بعد از خاراندن علائم ثانویه
    • انواع آتوپی:
      ○ فصلی
      ○ غیر فصلی: واکنش ه پر در بالشت، فرش، گرد و خاک، اجزای گیاهی
    • بیشتر رخدادها در سن 1 تا 3 سالگی می باشد، زمینه ارثی دارد
    • در گربه IgE شناسائی نشده است ولی مولکول Reagen شناسائی شده
    • تشخیص:
      ○ از طریق Intradermal skin test که حداقل 2 تا 8 هفته قبل داروی تضعیف کننده ایمنی و آنتی هیستامین و آرامبخش نباشد مصرف نشده باشد. در نوع فصلی در زمان غیر فصل مورد نظر بهبود می یابد.
      ○ استفاده از محلول آبی آلرژن که در پهلو تزریق شود (تراشیدن مو). در کنترل مثبت هیستامین و در کنترل منفی سرم فیزیلوژی که به مقدار 0.1 سی سی با سرنگ انسولین تزریق می شود. نتایج 15 دقیقه و 60 دقیقه بررسی می شوند و بسته به میزان قرمزی از 1 تا 4 مثبت امتیاز داده می شوند. در صورت امکان 6 تا 8 ساعت بعد از لحاظ آرتوس و 1 تا 2 روز بعد از لحاظ واکنش تأخیری بررسی شوند.
      ○ روش دوم تست ها یتحریکی و روش سوم آزمایشگاهی (آزمایش IgE اختصاصی در داخل خون) به روش الیزا یا رادیواکتیو
    • درمان:
      ○ دور کردن آلرژن
      ○ Hyposensitization که با تزریق دوز بالای آلرژن در بدن IgG تولید شده و به محض ورود به بدن به آلرژن متصل شده و بنابراین اتصالی با IgE برقرار نمی شود
      ○ کنترل خارش با کورتیکواستروئیدهای کوتاه اثر مثل پردنیزولون 1 تا 2 که با از بین رفتن خارش Taper می شود
      ○ کنترل ارگانیسم های عفونت زا مانند پیودرما، عفونت های درماتوفیتی
  • Food Allergy:
    • در Food allergy مکانیسم های Hypersensitivity دخیل است
    • عمدتا در سن 1 تا 2 سالگی
    • شاخص ترین علامت خارش است و در نهایت Self trauma
    • روش تشخیصی قابل اعتماد روش محدود کردن جیره غذائی است و بهترین غذا برنج پخته شده به همراه گوشت مرغ می باشد + آب جوشانده شده
    • گوشت گاو و شیر گاو مسئول 80% از آلرژی غذائی است (سپس گوشت ماهی)
  • درماتیت تماسی:
    • انواع درماتیت تماسی:
      ○ با منشا آلرژی یا Contact allergy: واکنش ازدیاد حساسیت نوع 4
      ○ Irritant contact dermatitis: یک واکنش محرک و نکروز دهنده بدون ایجاد آلرژی است
    • صابون، عطر، لباس ممکن است باعث ازدیاد حساسیت یا واکنش تحریکی شود (کود، حشره کش، مواد پاک کننده، الیاف، رنگ، شامپوۀ صابون، پالتو، اسباب بازی و مواد ضد عفونی کننده
    • در واکنش های ازدیاد حساسیت اولین علامت خارش است … اریتم و پاپول و احتمالا وزیکول
    • در درماتیت تماسی تحریکی علامت اول درد و خروج اکسودا است
    • صفحه 31

ریزش مو
– Demodicosis :
○ انواع : سگ : D. Canis
§ گربه : D. Felis
§ انسان : D. folicularum
§ خرگوش
○ انتقال تا سن 2 روزگی از مادر
○ روند بروز : تضعیف ایمنی (خود بخودی، کورتون، شیمی درمانی، سندرم کوشینگ یا عفونت تضعیف کننده مانند آسپرژیلوس) … بروز بصورت موضعی … عدم درمان و بهبود … بروز بصورت عمومی
○ نقاط درگیر در فرم موضعی : آرنج، ساعد، گوش، صورت، حاشیه پلک ها
§ تقویت ایمنی … بهبود خود بخودی
○ تولید مواد ضد ایمنی توسط دمودکس در فرم درمان نشده … بروز بیماری شدید پوستی + احتمال بروز سرطان به دلیل تضعیف ایمنی
○ تقسیم بندی :
§ عمومی
□ Juvenile : شایع ترین
□ Senile : کمیاب ترین فرم
□ Chronic Pododermatitis : درگیری بالشتک پائی + ضایعات گرانولوماتوزی. تشخیص توسط بیوپسی
§ موضعی :
□ موریزی، شوره، اریتم، پاپول، پوستول بخصوص در صورت، دور چشم و پلک و آرنج ها. بهبود ظرف 6 تا 8 هفته
○ به دلیل تضعیف ایمنی موضعی یا سیستمیک ممکن است عفونت های باکتریایی ثانویه نیز بروز نماید (پیودرما)
§ به درمان جواب می دهد اما دوباره عود می کند
○ تشخیص : Scraping به همراه فشار دادن پوست به بیرون و مشاهده تعداد زیاد دمودکس یا مشاهده لارو آن ها (چرب کردن محل نمونه برداری … کم شدن اکسیژن … سطحی تر شدن جرب ها برای تنفس)
§ فرم بالغ 4 جفت دست و پا
§ فرم لارو 3 جفت دست و پا
○ درمان :
§ متون قدیمی (شامپو بنزوئیل پروکساید، حمام کلرهگزیدین)
§ سم پاشی بدن توسط آمیتراز
§ آیورمکتین
○ این بیماری خارش دار نیست اما در صورت بروز پیودرمای ثانویه می تواند خارش دار شود
– Dermatophytosis :
○ علت 3 جنس از قارچ :
§ Microsporum
□ گونه gipsium
□ گونه canis
§ Epidermophyton
§ Trichophyton
○ دارای قابلیت تکثیر در بافت های شاخی (مو، پوست، ناخن)
○ تشخیص :
§ کشت : دقیق است
§ مشاهده مستقیم : دقیق نیست
○ معمولا در میزبان خود واکنش چندانی ایجاد نکرده و بصورت متقاطع واکنش میزبان شدید می گردد
○ جراحات :
§ ریزش موی گرد یا Ringworm : نمونه برداری صحیح از اطراف ضایعه است
□ در گربه بیشتر بصورت موهای کم پشت و شوره و در بدن بصورت Miliary dermatitis می باشد
□ در سگ بیشتر در اطراف پوزه. در صورت مزمن شدن موهای ناحیه تغییر رنگ می دهند
§ Kerion : ترکیب استاف و درماتوفیت در بروز یک ضایعه ندول چرکی
○ تشخیص : نمای بالینی، لامپ Wood، مشاهده مستقیم، کشت (در محیط SDA آنتی بیوتیک دار)
§ موارد کاذب :
□ منفی : شسته شدن در روزهای اخیر
□ مثبت : بازمانده های داروئی مانند بتادین و پماد کورتون
○ 70% درماتوفیتوزها در سگ ها و 95% در گربه ها از نوع M.canis است
○ درمان :
§ Local : پماد کتوکونازول، تربینافین، قول نفتات، شامپوهای ضد قارچ
§ Multi-focal : داروهای سیستمیک :
□ Griseofulvin 5-50 mg/kg
® تراتوژن، هپاتوتوکسیک، طول دوره درمان 40 روزه، درمان در صورت منفی شدن 2 تست کشت با فاصله 10 تا 15 روز
□ Ketoconazole 5-10 mg/kg q12h بهتر است به همراه غذای چرب استفاده شود
○ در بروز بیماری قارچی پیش شرط تضعیف ایمنی مطرح است … استفاده از مولتی ویتامین مناسب است
– Dermatomyositis :
○ اختلال نادر، بیشتر ژنتیکی (کالی و Westland sheepdog)
○ اتیولوژی : ژتیکی، وابسته به ایمنی، ویروسی
○ جراحات :
§ کانون های موریزی و شوره … پوسته پوسته شدن و زخم
§ اختلال عملکری در عضلات صورت، حلق، مری و پاها
○ توزیع جراحات : صورت، نوک گوش، نوک دم، انتهای اندام حرکتی
○ تشخیص : بیوپسی و هیستوپاتولوژی
○ در موارد شدید … بروز زخم
– Alopecia Areata :
○ نادر، Autoimmune (فولیکول مو)
○ جراحات :
§ کانون های موریزی فاقد التهاب بر روی سر، گردن و تنه
§ گاها رویش موهای سفید بجای ضایعات قبلی
○ تشخیص : بررسی خود موها و بیوپسی
– Post clipping alopecia :
○ علل : اختلالات آندوکرین (Hypothyroidism) همزمانی با دوره موریزی در حیوان
○ جراحات : نواحی موریزی فاقد التهاب در محل کوتاه کردن موها
○ تشخیص : بررسی آندوکرین و بیوپسی
– Medication application / Steroid injection site :
○ جراحات موریزی در محل استفاده از دارو (مانند قطره های Spot-on یا قطره های ضد کک و کنه یا تزریق زیر جلدی کورتون ها)
○ تشخیص : تاریخچه
– Hypothyroidism :
○ اتیولوژی : در پی ارتشاح لنفوسیتی و یا Idiopathic atrophy … کاهش تولید هورمون تیروئیدی (بیماری عمومی و سیستمییک)
○ انواع علائم :
§ علائم پوستی (بیشتر بصورت قرینه) : آلوپشی (همیشه نیست)، موهای خشک و کم رشد، محو شدن رنگ موها، سبوره، کمدون، سردی پوست، Hyperpigmenation پوست، کبود شدن آسان پوست، استعداد عفونت های ثانویه مخصوصا Otitis، ایجاد Myxedemsa (ایجاد بافت های ژلاتینی در پوست .. ضخیم کردن پوست)
□ بیشتر در نواحی تیغه بینی، صورت، گوشها، تنه، زیر شکم، دم، پرینه
§ علائم عمومی : چاقی، بیحالی، جست و جوی گرما، برادی کاردی، آنمی خفیف، اختلالات عصبی- عضلانی، کاهش یا عدم باروری و رسوب چربی در قرینه
○ تشخیص : آزمایش تیروئید، بیوپسی، هماتولوژی و بیوپسی
– HAC (Hyper Adreno Corticism) :
○ افزایش تولید کورتیزول (به 2 علت) :
§ در پی تومور هیپوفیز … افزایش تولید ACTH
§ تومور آدرنال
○ جراحات :
§ شبیه هیپوتیروئیدیسم (آلوپشی، از بین رفتن رنگ موها، نازک شدن مو)
§ همچنین پوست شل و افتاده و چروک خورده و شبیه پوست دهیدراته و هایپرپیگمنته
§ تضعیف ایمنی و استعداد دمودیکوزیس ثانویه و موهای نازک و سیخ سیخ
§ علائم عمومی مانند کاهش التیام زخم و رسوب کلسیم در پوست (Calcinosis cutis)، PU/PD، پلی فاژی، بیحالی، له له زدن، آتروفی عضلات، اتساع شکم و علائم عصبی
○ نحوه توزیع :
§ تمام تنه بصورت متقارن (بجز سر و پنجه ها)
○ تشخیص :
§ هماتولوژی، بیوشیمی، عملکرد آدرنال، بیوپسی از پوست، سونوگرافی شکم، CT-Scan و MRI جمجمه
– Gonadal Sex Hormone Alopecia :
○ به دلیل افزایش تولید هورمون های جنسی و یا کاهش هورمون ها یا گیرنده های هورمون ها در سطح فولیکول موها … مو ریزی های مربوط به هورمون های جنسی
○ انواع اتیولوژی :
§ افزایش هورمون :
□ تومور سلول های سرتولی (افزایش استروژن)
□ تومور سلول های بینابینی (افزایش تستوسترون)
□ نئوپلازی تخمدان (کیست و تومور تولید کننده استروژن)
§ کاهش هورمون یا گیرنده :
□ موریزی واکنش دهنده به استروژن
□ موریزی وابسته به تستوسترون
○ جراحات :
§ علائم پوستی :
□ آلوپشی، سبوره، کمدون، Hyperpigmentation، ماکولهای هایپرپیگمنته (در مقعد، پرینه، اسکروتوم و سطح زیرین دم)
□ ایجاد درماتوز خطی شکل در Prepuce مختص تومور سلول های سرتولی
□ هیپرپلازی غده دمی و غدد اطراف مقعد (Circum anal gland hyperplasia)
§ علائم سیستمیک :
□ تغییرات رفتاری :
® Lymphomacy (تمایل شدید جنس ماده به جفتگیری)
® Feminization در سگ نر
□ Gynaecomasia (بزرگی پستان در نر، بزرگی فرج، آویزان شدن Prepuce)
○ تشخیص : اندازه گیری هورمون های جنسی، بیوپسی
– Adrenal Sex Hormone Alopecia (Alopecia X, Castration responsive dermatosis) :
○ اتیولوژی : نامشخص (احتمالا تولید نابجای هورمون های جنسی از آدرنال)
○ نژاد مستعد : بیشتر در پامرانین، Chow Chow، کیش هاند، Samoyed
○ جراحات : آلوپشی، کاهش رشد مو، شوره خفیف، هایپرپیگمانتاسیون در سطح زیرین شکم، پشتی ران، نوک دم و گردن
○ تشخیص : اندازه گیری هورمون های جنسی، تست ACTH و بیوپسی
– کوتولگی هیپوفیزی :
○ اختلال مادرزادی غالبا در GSD … اختلال در تشکیل هیپوفیز … اختلال در تولید GH … بروز کوتولگی
○ جراحات : باقی ماندن موهای جنینی (پس از ریختن این موها کچل می شود)، شوره خفیف، هایپرپیگمانتاسیون، باقی ماندن دندان های شیری، جراحات پوستی در تنه
○ تشخیص : اندازه گیری هورمون رشد، اندازه گیری Insulin like GH
– Cyclic Flank Alopecia (Seasonal Flank Alopecia):
○ ریزش مو بصورت دوره ای در پهلوها
○ اتیولوژی : نامشخص (احتمالا Photoperiodism، ترشح ملانین از غده …….)
○ شیوع نژادی : باکسر، English Bulldog، Cardel terrier)
○ علائم بالینی :
§ کانون مشخص موریزی
§ هایپرپیگمانتاسیون در پهلوها و جوانب سینه + تولید واکس و چرب
§ تشخیص : بیوپسی
– Follicular Dysplasia :
○ اختلال ژنتیکی در فولیکول مو … تولید موی ناقص
○ استعداد نژادی بیشتر در هاسکی، رتوایلر، Irish waterspaniel
○ جراحات : موریزی در سطح پشتی، سطح خلفی ران، پرینه و گردن
○ تشخیص : بیوپسی
– Black Hair Follicular Dysplasia :
○ اختلالا ژنتیکی … اختلال در بسته بندی گرانول های ملانین در داخل شفت موها … آلوپشی
○ در سگ های دو رنگ و سه رنگ فقط در موهای سیاه
○ علائم : آلوپشی، پیودرمای ثانویه
○ تشخیص : بیوپسی
– Color Dilation Alopecia :
○ معمولا در دابرمن های خاکستری یا حنایی رنگ، داشهوند، گریت دین، وی پت شیوع بیشتر
○ تشخیص : بیوپسی
– Pattern Baldness (طاسی) :
○ ژنتیکی … تشکیل فولیکول های مو در ابعاد بسیار کوچک (اغلب در داشهوند و Grey Hound)
§ داشهوند : آلوپشی در لاله گوش، زیر شکم، سطوح خلفی و داخلی ران
§ Grey Hound : آلوپشی در جلو ران
○ تشخیص : بیوپسی
– Congenital Alopecia :
○ زنتیکی …Malformation فولیکول های مو … فاقد مو در زمان تولد (یا موهای ابتدائی کمی بعد از تولد می ریزد)
○ جراحات می تواند بصورت آلوپشی، کمدون، شوره و عفونت های ثانویه نیز بصورت عمومی بروز نماید
○ تشخیص : بیوپسی
– Telogen/Anagen Defluction :
○ ریزش مو در تلوژن به دلیل استرس، بیماری آندوکرین، آبستنی، شیرواری، سایر بیمای ها … تعداد زیادی در فاز تلوژن … بعد از رفع مشکل یا اختلال … ورود به مرحله آناژن … ریزش موی شدید و موقت (پس زدن موهای قدیمی توسط موهای جدید)
مرحله آناژن : کاهش رشد موها به دلیل داروهای کموتراپی متوقف می شود (بیشتر در نژاد پودل) … آلوپشی بسیار شدید عمومی
○ تشخیص : تاریخچه و بیوپسی
– تورم غدد سباسه :
○ اتیولوژی : التهاب گرانولوماتوزی غده سباسه … تخریب غدد
○ استعداد نژادی عمدتا در Samoyed و Standard Poodle مشکی رنگ
§ در نژاد ویسلا عمومی نمی شود … کانونی است
○ علائم : شوره های نرم نقره ای رنگ مایل به سفید در تمام بدن
○ تشخیص : بیوپسی
– Feline Paraneoplastic Alopecia :
○ موریزی ناگهانی قرینه در گربه های پیر مبتلا به Adenocarcinoma پانکراس + نرم شدگی پوست + براقی (عمدتا در زیر شکم و پاها)
○ تشخیص : بیوشیمیائی، بیوپسی پوست، سونو شکم، لاپاراتومی اکتشافی
– Feline Symmetrical Alopecia :
○ ناشی از خارش در گربه (ندرتا ناشی از موریزی بدون خارش یا با منشاء روانی)
○ D.D. : پرکاری آدرنال، تیروئید، DM، بیماری های ادراری تحتانی، موریزی های روانی، ریزش موهای وابسته به تلوژن و آناژن، آلوپشی پارانئوپلاستیک
○ تشخیص : بیوپسی، هماتولوژی، بیوشیمی و تست های عملکرد آدرنال
خارش
– علل خارش : انگل خارجی، آلرژی، عفونی و علل متفرقه. ممکن است در پی هر یک از این عوامل، عوامل دیگر نیز بوجود آیند.
– شایع ترین علامت بیماری پوستی در سگ و گربه خارش است.
– غالب جرب ها خارش ایحاد می کنند.
– Ectoparasites :
○ جرب ها
○ کک ها
○ شپش ها
○ کنه
○ نیش زدن حشرات (زنبور، پشه و غیره)
– در سگ ها علائم بالینی تا حدودی مشخص کننده علت است اما در گربه اینطور نبوده و موقعیت جراحات مشخص کننده نمی باشد. الگوی خارش در گربه 4 حالت دارد (که هیچ یک ارزش تشخیصی ندارند) :
○ Miliary Dermatitis
○ Head & Neck Pruritus
○ EGC (Eosinophilic granuloma complex)
○ Symmetrical Alopecia (Self induced)
– در سگ در Food Allergy پنجه های دست خارش می گیرند.
– کنه ها (Tick) :
○ انتقال بعضی از بیماری ها مانند باکتری ها
○ اختلال عصبی عضلانی در محل گزش (به دلیل نوروتوکسین موجود در بزاق)
○ کنه ها خونخوارند
○ برای تخم ریزی از بدن میزبان جدا شده و در زیر سنگ و گوشه کنار این کار را انجام می دهند … چسبیدن مجدد به بدن میزبان
○ در صورت ورود باکتری در حین نیش زدن … پیودرمای ثانویه
○ در صورت ماندن نیش در زمان کندن … بروز واکنش ایمنی … احتمال بروز آبسه
○ در تعداد زیاد استفاده از آیورمکتین نیز مفید است
○ چندین مرتبه پوست اندازی می کنند تا بالغ شوند
– Flea Bite Hypersensitivity یا Flea Infestation :
○ جنبه های بیماری زائی :
§ پوستی :
□ نیش زدن، خونخواری کردن… خارش محل نیش … عصبی شدن حیوان
□ ترشح بزاق به زیر پوست … خارش به دلیل پروتئین های بزاق کک که نقش هاپتن دارد (در ترکیب با پروتئین های پوست آلرژن می شود)
§ عمومی :
□ میزبان واسط کرم های پهن (مخصوصا Dipilidium caninum)
® خوردن کک توسط حیوان … هضم در معده .. آزاد شدن اسکولکس … تکامل
◊ استفاده از نیکوزامید و پرازی کوانتل برای درمان
○ کک های مطرح در حیوانات :
§ سگ : Ctenocephalides canis
§ گربه : Ctenocephalides felis
§ انسان (قابل سرایت به سگ) : Pulex irritance
§ طیور : Echinophaga قابل انتقال به سگ
○ کک ها بعد از خونخواری بدن را ترک می کنند (بر خلاف کنه و شپش)
○ تشخیص :
§ معاینه کردن موها و پوست
§ شانه کردن بر روی پارچه سفید و بررسی وجود مدفوع کک ها
§ در صورت عدم مشاهده انگل و مدفوع استفاده از تست حساسیت یا Intradermal skin test(تزریق عصاره بزاق کک)، روش الیزا و پاسخ به درمان
○ معمولا در صورت مشاهده تعداد زیاد کک خارش چندانی دیده نمی شود و بلعکس
○ در تهران در اردیبهشت شایع تر است
○ درمان :
§ سم های موثر بر کک و بی تأثیر بر حیوان
§ اسپری، محلول یا قطره Spot on
§ شامپوی ضد کک و گردنبند ضد کک
§ آیورمکتین + درمان محیط (مثلا سم پاشی)
○ جراحات پوستی :
§ حاد : ماکول های اریتماتوز، پاپول و پاپول های پوسته دار و جوش های ریز ریز بصورت عرق سوز (Hot Spot) که در واقع به نوعی مترادف Acute moist Dermatitis است که یکی از اشکال Pyoderma است
§ مزمن : موریزی های خود وارده، هایپرپیگمنته، Lichenification بیشتر در سطح پشتی Lumbosacral و البته بصورت عمودی
□ غالبا در فرم مزمن پیودرمای ثانویه شایع است و پوست حالت چرب پیدا می کند
– Pediculosis (آلودگی به شپش) :
○ انواع شپش ها :
§ گزنده ها (Malophaga) : بافت خوارند (از اپیدرم تغذیه می کنند) … تحریک موضعی (مانند : تریکودکتس و هترودکتس در سگ ها و شپش فلیکولا در گربه)
§ خونخوار یا مکنده (Anoplura) : مانند لینوگناتوس
○ علائم بالینی :
§ تحریک پوستی، خشن شدن موها (موها لطافت ندارند)، پوسته و شوره فراوان، آنمی و احتمالا ایجاد پیودرمای ثانویه
○ تشخیص :
§ آزمایش مستقیم
§ بورس زدن مو یا نوار چسب … مشاهده تخم انگل چسبیده به موها
□ شپش ها روی شفت موها تخم گذاری می کند (هیره) … در زیر لوپ جنین بصورت هیولا است
○ بصورت نادر شپش ها میزبان واسط کرم های پهن است … کرم پهن نیز باید درمان شود
– آلودگی با جرب Cheyletiella (Moving dandruff):
○ علائم :
§ پوسته و شوره فراوان بخصوص در پشت
○ تشخیص :
§ بورس کشیدن و نوار چسب، تراشه برداری سطحی، پاسخ به درمان
○ روی سطح پوست هستند
– بیماری Otodectes Cynotis :
○ جرب مجرای گوش (Ear mite)
○ علائم :
§ اوتیت، اکسوداری خشک قهوه ای تا سیاه رنگ و پوسته مانند در مجرای شنوایی
□ ممکن است در نواحی دیگر بدن نیز درگیری ایجاد کند
○ تشخیص :
§ آندوسکوپی گوش، مشاهده ترشحات و جرم های سیاه در گوش، نمونه برداری توسط سواپ آغشته به روغن دیدن جرب (در حال راه رفتن و فرار کردن به اطراف لامل) یا لارو جرب در حال ارتعاش
○ درمان :
§ تمیز کردن گوش (ترشحات سرومنولیتیک یا روغن معدنی داخل گوش و 1 تا 2 روز صبر … شستشو)
§ ترکیبات حشره کش مانند روتنون در داخل گوش
□ و سم پاشی تمام بدن
§ سایپرمترین 1% یا آیورمکتین
– بیماری Insect bite hypersensitivity :
○ واکنش ازدیاد حساسیت در پی گزش حشرات مختلف
§ در پی خارش … ترخم می کند (بیشتر بر روی پل بینی و نوک گوش ها)
– Trombicula automnalis :
○ لارو جرب پاتوژن است … در خاک (جاهای آهکی) حضور داشته :
§ بروز در سگ ها و گربه هائی که بر روی خاک آلوده راه می روند … ورود جرب به پوست … فوران پاپول در پنجه ها و زیر شکم و شاید سطح خارجی مجرای شنوائی و لاله گوش
○ تشخیص :
§ مشاهده مستقیم انگل در پی نوار چسب و تراشه برداری از پوست
– Sarcoptes scabei (Sarcoptes Mange) :
○ بروز گال یا گری (mange) در حیوانات (زئونوز است و برای انسان نیز مسری است. در انسان کانال می زند و جراحت ایجاد می کند اما تکثیر نمی شود)
§ به عبارت دیگر اگر سگ درمان شود صاحب حیوان نیز درمان می شود
§ درگیری در انسان و گاو و سگ
§ در گربه Sarcoptes cati است
○ مسری است
○ پاتولوژی :
§ کانال زدن در لایه شاخی پوست و جفت گیری و تخم ریزی توسط جرب ماده
§ خارش به دلیل حضور انگل + واکنش ازدیاد حساسیت … خارش شدید … خراشیدگی، آلوپشی، شوره، ترشح و پاپول
○ انتقال :
§ مستقیم از بدن به بدن
§ غیر مستقیم : قفس آلوده
○ جراحات :
§ حاشیه های گوش، زیر شکم، جلوی سینه، پاها با علائم فوران پاپول، اریتم، پوسته پوسته شدن و خراش برداشتگی (Excoriation)، خارش بسیار شدید
□ علل خارش : تخریب مستقیم، ترشحات انگل
§ تشخیص :
□ Scraping test بصورت عمیق (احتمال دیدن انگل بصورت مستقیم در زیر میکروسکوپ کمتر از 50% است)
® دیدن یک انگل یا تخم آن تشخیص قطعی است
□ پاسخ به درمان
□ تست آنتی ژنیک IgG و الایزا
□ Pinnal Pedal Reflex یا Sarcoptes Reflex (در این بیماری و آلرژی های اکتسابی و پیودرما)
○ درمان :
§ ترکیبات ضد حشرات، سموم ارگانوفسفره یا پریترین یا پریتنوئید. پودر با رقت 1 در 100، محلول 1 سی سی در 1 لیتر سه روز متوالی و سپس هفته ای یکبار به مدت سه هفته
§ تمیز کردن و سپس سمپاشی محیط نگهداری حیوان
§ استفاده از آیورمکتین با دوز هر 10 کیلوگرم 0.2 الی 0.4 از آیورمکتین 1% و سپس 15 روز بعد تکرار.
§ درمان خارش توسط پردنیزولون 1 تا 2 میلی گرم بر کیلوگرم 1 یا 2 بار در روز (صبح ها بهتر است)
– Notoedres cati :
○ خارش شدید، سرایت سریع بین گربه ها و حتی انسان
○ انتقال : تماس مستقیم
○ جراحات : درگیری سر و گوش … درگیری بقیه بدن (در صورت عدم درمان سر حیوان مانند توپ سفت می شود)
§ پاپول … علائم ثانویه (پوسته و شوره فراوان)
○ به درمان انگلی جواب می دهد (در آمدن موها طول می کشد)
○ تشخیص : در روش Scraping test به راحتی تشخیص داده می شود
○ درمان :
§ آهک، گوگرد limesulfur 2.5% 7 تا 10 روز
§ یا آیورمکتین (200 microgram/kg) با تکرار 2 هفته بعد
بیماری های آلرژیک
– انواع آلرژن :
§ استنشاقی (Inhalent allergy)
§ تماسی (Contact allegy)
§ غذا (Food Allergy)
– Atopic Dermatitis (آلرژی استنشاقی):
○ علائم اولیه خارش است که می تواند همراه با علائم تنفسی نیز همراه باشد یا نباشد (بیشتر علامت ها پوستی است)
○ این حساسیت ارثی و وابسته به IgE (در گربه IgGd و Reagen است زیرا نوع E شناسائی نشده است)
○ در پی واکسن IgM و IgG تولید می شود
○ فرضیات مرتبط با آتوپی :
§ نارسائی در سلول های لنفوسیت T تضعیف کننده یا Suppressor … تحریک بیشتر ایمنی هومورال … تولید بیشتر IgE … ترکیب آنتی بادی با غشاء سیتوپلاسمی پوست … با ورود مجدد آلرژن واکنش شروع می شود (تخلیه گرانول های Mast cell حاوی هیستامین و سایر گرانول های آماسی) … ابتدا خارش و سپس جوش
□ در سگ ها تراکم مست سل ها در پوست بیشتر است
○ توزیع جراحات :
§ بیشتر در صورت، پوزه، اطراف چشم، زیر بغل، گوش ها و انگشتان مخصوصاً دست (تمام بدن نیز می تواند دچار خارش گردد) … بروز جراحات ثانویه در پی خارش (مو ریزی، کلفت شدن پوست و ایجاد رنگدانه های پوست و افزایش استعداد ابتلا به پیودرماهای سطحی)
○ علائم بالینی :
§ ابتدا خارش، بعد جراحات اولیه مانند ماکول و پاپول … در ادامه بر اثر خاراندن و لیسیدن حاد یا مزمن اشکال دیگر علائم پوستی رخ می دهد
○ تقسیم بندی :
§ فصلی
§ غیر فصلی
○ هر آلرژنی که بتواند وارد ریه شود آلرژی زا خواهد بود اما بیشتر رخداد فصلی دارند (هاگ درختان و گیاهان و گرد و خاک)
§ در گرد و خاک ها معمولا جربهای ساپروفیتی به نام House dust mites وجود دارد + پوسته کیتینی حشرات مانند سوسک آلرژن هستند
○ 75% موارد در سن 1 تا 3 سال
○ استعداد نژادی : تریر، دالمیشن، ستر، پودل، باکسر و GSD
○ ارثی است … به فرزندان منتقل می شود (الزاما به همان آلرژن حساسیت نمی گیرند)
○ تشخیص :
§ علائم بالینی
§ تست های تحریکی
§ آزمایشگاهی :
□ الایزا
□ هسته ای : تشخیص IgE از خون
§ آزمایشات بین جلدی (Intradermal skin test) : تشخیص قطعی است
□ ابتدا از فراورده های پلی والان استفاده می شود (قطع مصرف آنتی هیستامین ها برای دو هفته، Shave ناحیه 2 روز زودتر، انتخاب پهلوی حیوان برای انجام تست، استفاده از محلول های آبی آلرژن ها، تزریق با فاصله 2 تا 2.5 سانتی متر)
□ تزریق 0.1 سی سی
□ کنترل مثبت آنتی هیستامین
□ کننترل منفی آب مقطر
□ بررسی نتایج 20 دقیقه، 60 دقیقه 6 تا 8 ساعت بعد (بررسی واکنش های سریع (آرتوس) و تأخیری)
○ درمان :
§ حذف آلرژن های محیطی
§ در صورت محدود بودن مدت … کورتون یا آنتی هیستامین
□ گلوکوکورتیکوئیدهای سریع الاثر 1-2mg/kg و بعد از کنترل خارش شروع به Taper تا 3 هفته به دوزی که حیوان خود را نخاراند البته از آنتی هیستامین نیز در کنار آن می توان استفاده نمود.
® برای سگ های گارد آنتی هیستامین خوب نیست (به دلیل خواب آلودگی)
◊ آنتی هیستامین های بدون اثر خواب آلودگی مانند Cetirizin و Loratadin
◊ خواب آلودگی توسط Clemastin و Diphen hydramin و Chlorpheniramin ایجاد می شود
® اگر هیستامین مقصر باشد آنتی هیستامین موثر خواهد بود
§ Hyposensitization (تزریق آنتی ژن ها به زیر جلد … تولید IgG … مهار آنتی ژن)
– Food Allergy :
○ بروز واکنش های ازدیاد حساسیت از نوع 1 و 4 در سگ و گربه
○ امکان بروز این حساسیت در پی آلودگی باکتریائی یا سم آن ها
○ استعداد نژادی، سن و جنس بی تأثیر است
○ علائم :
§ بیشترین بروز در حدود 2 سالگی، خارش متداول ترین علامت، تنها روش تشخیص کاربردی محدود کردن جیره غذائی است (عدم کارآمدی آزمایشگاه و تست های جلدی)
□ غذای هایپوآلرژن صنعتی یا خانگی (برنج، مرغ، روغن آفتابگردان و آب جوشیده) … استفاده در دوره 10 تا 15 روزه
□ گوشت گاو و شیر گاو مسئول 80% از حساسیت های غذائی و گوشت ماهی 50%
– Contact Dermatitis :
○ 2 نوع دارد :
§ درماتیت تماسی با منشاء آلرژی (Allergic contact dermatitis) :
□ آلرژی از نوع 4 ازدیاد حساسیت. اولین علامت خارش … اریتم … پاپول و گاهی وزیکول … احتمال مزمن شدن وجود دارد
□ دور شدن از عامل منجر به بهبود حیوان می شود
□ مواد آلرژن : کود، حشره کش، قارچ، کپک، مواد پاک کننده، الیاف، رنگ، شامپو، زیر اندازها، پتو، لباس، صابون، دترجنت ها، اسباب بازی
□ درمان : دوری از آلرژن، استفاده از لباس مناسب، کورتون (اثرات مختلفی دارد)
§ درماتیت تماسی با منشاء تحریکی (Irritant contact dermatitis) :
□ بیشتر توسط مواد تحریک کننده یا سم یا تحریکات فیزیکی خشن.
□ علائم : شروع ناگهانی، بیشتر درد دارد تا خارش، پوست کبره می بندد، بیشتر به علت صابون، دتترجنت ها، حشره کش، کود، اسیدها، قلیاهای قوی
عفونت باکتریائی پوست
– Pyoderma :
○ عفونت باکتریائی پوست
○ فلور پوست :
§ باکتری های موقت : بر روی پوست سالم تکثیر نمی شوند، دارای گونه های پاتوژن و غیر پاتوژن، معمولا مسبب بروز پیودرما می شوند
□ در سگ : E.coli, Proteos, Corineh bacterium, Staph Coagulaze +, Bacillus, Pseudomonas
□ در گربه : استرپتوکوک های بتاهمولیتیک، E.Coli، پروتئوس، سودوموناس، باسیلوس، آلکالی ژنز
§ باکتری های مقیم : قادر به تکثیر، بی خطر
□ در سگ : میکروکوکوس هاس کواگولاز منفی، استرپتوکوک های بتا همولیتیک، کلستریدیا، دیفتریوئید، استاف کواگولاز منفی، آسینتوباکتر
□ در گربه : میکروکوکوس، استرپتوکوک های کواگولاز منفی، آسینتوباکتر
○ پیودرما در سگ شایع در گربه نادر، آبسه زیر جلدی در گربه رایج تر از سگ
○ انواع پیودرما (دسته بندی اول):
§ اولیه : تکثیر از میان دیگر باکتری ها و ایجاد جراحت اولیه … S.pseudononas intermedius (عمدتا در سگ)
§ ثانویه : در پی مشکلات اولیه مانند خارش، زخم شدن پوست، آلرژی غذائی، نیش کک و کک و … بروز می نماید.
○ انواع پیودرما (دسته بندی بر اساس عمق) :
§ Surface P. : عفونت در لایه شاخی (تخریش و جراحت در این لایه)
□ Acute Moist Dermatitis (Hot Spot)
□ Skin Fold Dermatitis (درماتیت چین های پوستی)
§ Superficial P. (نیم عمقی) : اپیدرم، هیدرودرم و درم (از زیر لایه شاخی تا فولیکول مو)، معمولا با ایجاد پوستول همراه است، طول دوره درمان 3 هفته، انواع آن :
□ Impetigo
□ Folliculitis
□ Pruritic superficial pyoderma
§ Deep P. : تا حد فولیکول های مو عمق دارد … پاره شدن فولیکول مو
○ Acute moist dermatitis (Pyotraumatic dermatitis – Hotspots) :
§ این یماری در ماه های گرم، نژاد مو بلند بیشتر و در اثر تحریک آلرژیک یا سایر حالت های تحریک کننده … خارش … تخریش … کلونیزه شدن باکتری …خارش بیشتر … تخریش بیشتر … ریزش مو … اریتم و قرمزی … تخریش و بروز زخم
§ درمان : از بین بردن خارش … بهبود اریتم … در آمدن مجدد موها
§ بروز آبسه نیز محتمل است … برای درمان : تراشیدن موها، استفاده از داروها و شامپوهای قابض (مانند بنزوئیل پروکساید) و کورتون (پردنیزولون 1mg/kg در عرض 5 تا 7 روز) منجر به بهبودی می شود. در صورت عدم درمان باید آنتی بیوتیک استفاده شود
○ Skin Fold Dermatitis :
§ وجود چین پوستی در بعضی از نژادها … سایش و مرطوب شدن ناحیه … کلونیزه شدن باکتری ها و رشد آن ها … تولید بوی بد و خارش … خارش … قرمزی و زخم و تسریع اگزودا … خشک شدن اگوزدا باعث ایجاد کبره و پوسته پوسته شدن می شود
§ ریسک فاکتور … گرما، تاریکی و رطوبت
§ محل اصلی حضور این چین ها : کنار لب ها، زیر چانه، کنار فرج (ژنتیکی، عقیمی زود هنگام + چاق شدن حیوان)، نژاد شارپی
§ درمان : مانند درماتیت حاد، عدم بهبودی … جراحی برداشت چین ها
– Impetigo (زرد زخم) :
○ ناشی از استاف کواگولاز مثبت و در توله ها بیشتر، بیشتر در زیر بغل و کشاله ران و اطراف ناف
○ ایجاد پوستول های زیر لایه شاخی (مانند جوش های چرکی پوست) … ایجاد پوسته های خشک زرد رنگ (زرد زخم در انسان که در انسان مسری است) ولی در سگ ها مسری نبوده و انفرادی است و خود بخود محدود می شود
○ درمان : نظافت و بهداشت بیشتر و شست و شو. مخلوط کردن شامپو معمولی با شامپو سلنیوم سولفات
§ در صورت وسعت عفونت : استفاده از آنتی بیوتیک
§ در صورت خارش شدید : کورتون کوتاه اثر مانند پردنیزولون 1mg/kg
– Folliculitis :
○ عفونت در فولیکول های مو. در ابتدا مشابه پاپول است … تکثیر و فعالیت باکتری ها … تولید پوستول … جوش چرکی که داخلش یک فولیکول مو است. (بدون پاره شدن فولیکول مو)
○ علائم : شوره، پوسته، Epidermal collarate و مدل بیضی شکل مو ریزی (چشم گاوی)، خارش متوسط تا شدید
○ بیشتر در نژادهای موکوتاه
○ در صورت پاره شدن فولیکول مو به آن Furunclosis گفته می شود
– Pruritic Superficially Pyoderma (پیودرما آماسی، آلرژی به استافیلوکوک، ازدیاد حساسیت باکتریائی)
○ علائم : مشابه بقیه، ایجاد پوستول های موقت و خارش دار و اریتم و موریزی و حلقه های اپیدرمی در زیر بغل و کشاله ران و پشت.
○ درمان : با کورتون خارش از بین نمی رود … استفاده از آنتی بیوتیک برای درمان
§ یا با آنتی بیوتیک خارش از بین نمی رود (صحت این دو مورد بررسی شود)
– Deep Pyoderma :
○ عفونت جلدی که باعث درگیری ساختار های عمقی تر از فولیکول های مو می شود یا فولیکول های مو را پاره می کند (Furonculosis) که به این پیودرمای عمیق در سگ Canine Acne می گویند (یا Feline acne)
○ بصورت کمدون های دانه سیاه در زیر چانه گربه (بیشتر پرشین کت) که به پوست چسبیده اند
○ در سگ بیشتر موارد ایمنی ضعیف دارند (دمودکس، هیپوتیرویدیسم، HAC) … بروز پیودرما عمقی
○ تقسیم بندی به لحاظ بروز و شدت :
§ موضعی در چانه، بینی، بین انگشتان، نقاط تحت فشار و پرینه
§ عمومی (سلولیت)
○ جنبه نژادی : German Shephered Prineal Pyoderma
○ Pyoderma های عمومی اصطلاحا سلولیت نام دارند (در پی ضعف ایمنی شدید) … بهداشت پوست و مو مهم است … شستن بدن، کوتاه کردن موها و شامپوهای بهداشتی
○ تشخیص : بیوپسی پوست توسط Biopsy Punch
§ در فرم عمیق استفاده از کورتون ممنوع است
§ طول دوره درمان:
□ در حالت نیمه عمقی 3 هفته
□ در حالت عمیق 4 تا 6 هفته
○ درمان : لینکومایسین، اریترومایسین (تحریک معده می دهد)، تریمتوپریم، سولفونامید، پنی سیلین های مقاوم به بتالاکتاماز
§ استاف به دلیل ترشح بتالاکتاماز به پنی سیلین های معمولی مقاوم است. استفاده از Oxacillin 22mg/kg یا Co-amoxiclav 14mg/kg q12h و سفالوسپورین ها مانند Cefalexin 15-22mg/kg q12h
§ First choice : اریترومایسین، سفالکسین و اگر عوارض داد … Coamoxiclav و اگر عوارض خیلی شدید بود Cefalexin+Cotrimoxasol. بعد از دو هفته مجددا ویزیت و اگر لازم باشد می توان Cotrimoxasole را حذف نمود.
§ انتخاب آنتی بیوتیک بیشتر بصورت تجربی است … در صورت عدم بهبود و نتیجه گیری باید از کشت و آنتی بیوگرام استفاده شود و بیشتر باکتری های غیر معمول مد نظر باشد (انتخاب اول تجربی سفالکسین)
– Acral Lick Dermatitis :
○ درماتیت ناشی از لیسیدن
○ جراحات : گرد و قرمز بصورت پلاک های زخمی، موریزی و مدور که در اثر ترومای خود واره رخ داده است
§ علت زمینه ای می تواند درد باشد مانند Underlying joint disease یا به دلیل حالت روانی باشد (در پی اضطراب دوری یا افسردگی یا ترس که قسمتی از بدن خارش می گیرد)
– پوسته : Scaling
– شوره : crusting
بیماری هائی که منجر به پوسته، شوره و سبوره می شوند :
○ از متداول ترین مشکلات پوستی در سگ و گربه
○ علت : تولید بیش از حد یا تشکیل فیبر نرمال لایه شاخی که می تواند همراه با اختلال در تولید چربی پوست نیز باشد
§ پوسته خشک (بدون چربی)
§ سبوره چرب (Oleosa seborrhea)
○ سبوره ثانویه : در پی مشکلات اولیه بروز می کند. شایعتر از فرم اولیه است … در زمان مواجهه با موارد پوسته و شوره ابتدا به فرم ثانویه آن توجه می شود و در صورت عدم تشخیص علت اصلی آن می توان به فرم سبوره اولیه مشکوک گردید.
○ سبوره اولیه : پوست هیچ مشکل دیگری نداشته و پوسته و شوره مشکل اصلی است. غالبا ژنتیکی است.
علل سبوره ثانویه بدون خارش :
– Leishmaniasis :
○ عفونت تک یاخته ای، انتقال از پشه
○ علائم پوستی : شوره های ورقه ورقه ای نقره ای رنگ و هایپرکراتوزیس در اطراف نواحی Nasodigital در پوست جلوی بینی و بالشتک های پائی، توزیع بر روی سر، لاله های گوش و انتهاهای بدن. ممکن است عمومی نیز شود
○ علائم بالینی : کاشکسی و اختلالات کبدی بسیار مهم
○ تشخیص : سرولوژی، سیتولوژی (از مغز استخوان، غدد لنفاوی)، بیوپسی
– درماتوزهای وابسته به FIV و FeLV :
○ عموما نادر است، در پی عفونت یافتن کراتینوسیت ها (FeLV)
○ جراحات غالب : ازدیاد شوره و پوسته، آلوپشی و پاپول های پوسته دارد (شروع از سر …. جنرالیزه نیز ممکن است بشود)
○ تشخیص : سرولوژی و بیوپسی
– دیستمپر :
○ علائم پوستی : هایپرکراتوزیس در بالشتک های دست و پا و پلانیوم بینی به علت عفونت کراتینوسیت ها
– Lupus :
○ لوپوس پوستی نادر است. در پی ایمنیت نسبت به DNA
○ زخم بر روی پلانیوم بینی یا در نواحی MCJ (حاشیه لب، پلک، واژن و …)
○ استعداد نژادی : ژرمن، پوینتر … شوره، پوسته های ورقه ورقه که معمولا از صورت، لاله گوش و تنه شروع می شود
○ تشخیص : هماتولوژی، بیوشیمیائی، آزمایش ادرار، ANA و بیوپسی
– واکنش های سوء داروئی :
○ علائم عمومی است، اسپورادیک بوده و علائم مختلفی دارد
§ پوسته های ورقه ورقه ای جنرال یا توأم با اریتم (ابتدا تنه را درگیر نموده و ممکن است عمومی نیز شود)
§ تشخیص : بیوپسی
– اسامی مترادف : Superficial Necrolytic dermatitis, Hepatocutaneous syndrome, Metabolic epidermal necrolysis, Necrolytic migratory erythema :
○ بیماری نادر پوستی در سگ های پیر مبتلا به امراض کبد یا تومورهای پانکراس ترشح کننده گلوکاگون
§ علت تغییرات پوستی احتمالا به دلیل کمبود اسیدهای آمینه پوستی است
○ علائم : شوره، پوسته، زخم پوستی، هیپرکراتوزیس و ترک خوردگی پدها
○ توزیع جراحات : لب، آرنج، پوزه
○ تشخیص : هماتولوژی، بیوپسی، سونوگرافی شکمی
– درماتوزهای ناشی از بیماری های کبد و کلیه :
○ به دلیل نارسائی کبد و کلیه
○ جراحات : شوره (در پشت و تنه)
○ تشخیص : هماتولوژی، بیوشیمیائی، سونوگرافی شکم
– سوء تغذیه و سوء جذب :
○ کمبود مواد غذائی (پروتئین، روی، چربی و مخصوصا اسیدهای چرب ضروری در پوست) … اختلال در تکمیل لایه شاخی
§ کمبود روی در سگ های جوان نژاد بزرگ در حال رشد شایع است
○ جراحات : شوره عمومی
○ تشخیص : پاسخ به تغییرات جیره غذائی، تست های GI و بیوپسی
– درماتوز ناشی از Thymoma (تومور تیموس):
○ در گربه های مبتلا به تومورهای تیموس … شوره و پوسته های ورقه ورقه جنرالیزه
○ تشخیص : رادیوگرافی از قفسه سینه و بیوپسی
– رطوبت کم و گرمای زیاد :
○ هوای خیلی گرم و خشک و با رطوبت ناکافی … شوره خفیف اساسا بر روی پشت
○ تشخیص : دشوار (تاریخچه) و مردود شناختن دیگر علل
– بهداشت ضعیف :
○ شوره زیاد، مخصوصا گربه های پیر بصورت شوره های خشک در پشت
– سبوره های اولیه :
○ اختلال ژنتیکی، عموما در سطح اپیدرم، اپیتلیوم مربوط به فولیکول، پلانیوم بینی و بالشتک ها منجر به درگیری می شود
○ گاهی در نژادهای مختلف اتیولوژی های متفاوتی دارد
§ نژاد American cocker spaniel : Hyperproliferation اپیتلیوم و غدد سبابه .. تولید لایه شاخی …سبوره
○ جراحات غالب : شوره های چرب (Seborrhea oleosa)، کمدون، کست های فولیکولی، حتی ایجاد اوتیت، عفونت های ثانویه (استافیلوکوکی و مالاسزیائی)
○ محل جراحات : لاله گوش، صورت، سطح زیرین گردن، پوست لای انگشتان، پد ها، پرینه، زیر شکم، اطراف پستان ها، زیر بغل، چین های پوستی و گاهی بصورت عمومی
§ سبوره خشک در Irish setter، دابرمن… شوره خشک بر روی پشت و تنه
○ تشخیص : بیوپسی، رد سایر علل بیماری
– درماتوزهای وابسته به ویتامین A :
○ اختلال در شاخی شدن، بطور اولیه در فولیکول های مو اثر می کند، بیشتر در نژاد کاکر اسپانیل
○ علائم : کمدون، کست های فولیکولار بزرگ در سطح زیرین سینه و شکم
○ تشخیص : بیوپسی
– Nasodigital Hyperkeratosis :
○ هایپرکراتوزیس اپیتلیوم پوست بینی و بالشتک های پائی، عموماً واسته به سن یا Idiopathic
○ شایع در Cocker spaniel
○ در نژاد Irish setter و Bordeousx … هایپرکراتوزیس در بالشتک های پائی
○ تشخیص : بیوپسی
– Schnazer Comedon Syndrome :
○ اختلال ژنتیکی مربوط به اپیتلیوم فولیکول ها … ایجاد کمدون در پشت
○ تشخیص : بیوپسی
– Ichtiosis :
○ فلسی شدن در بدو تولد به دلیل اختلال ژنتیکی نادر
○ علائم بالینی : لایه شاخی بیش از حد و توده ای ایجاد می شود … جراحت اصلی بصورت پوسته های فلسی شکل متراکم که تمام بدن را درگیر می کند
○ تشخیص : بیوپسی
– Feline Acne :
○ آکنه سگ ها مبتنی بر عفونت است
○ آکنه گربه در پی شاخی شدن فولیکول های مو (بیشتر به دلیل Idiopathic و گاها Demodicosis)
○ علائم : کمدون و ذرات چسبنده سیاه در زیر چانه (بطور ثانویه در پی عفونت های باکتریایی و مالاسزیائی نیز بروز می کند)
○ تشخیص : Scraping، سیتولوژی و بیوپسی
– Feline Tail gland hyperplasia :
○ هیپرپلازی غدد سباسه در طول فوقانی غدد دم گربه (Idiopathic یا در پی دمودیکوزیس و درماتوفیتوزیس)
○ علائم : پوسته ها و شوره های بسیار چرب … گلوله ای شدن موها … می تواند منجر به عفونت های مالاسزیائی یا باکتریائی شود
○ منطقه : بالای دم
○ تشخیص : سیتولوژی، Scraping و کشت قارچ و بیوپسی
بیماری تغذیه ای :
– Zinc Responsive dermatosis :
○ 2 سندرم وجود دارد :
§ اختلال ژنتیکی : جذب ناقص روده ای در هاسکی و Malamote
§ سگ در حال رشد سریع که غذای آن ها حاوی فیتات یا کلسیم زیاد است (جلوگیری از جذب روده ای روی)
○ علائم : پوسته، شوره، اریتم، موریزی هایی که ممکن است همراه با خارش باشد
○ محل جراحات : پوزه و شانه، اطراف چشم، لاله گوش، مجرای شنوائی، اسکروتوم، پرپیوس، واژن، آرنج، مفصل هاک و پنجه ها
○ تشخیص : اندازه گیری روی، سیتولوژی، بیوپسی
– Lethal Acrodermatitis :
○ کشنده
○ اتیولوژی : اختلال ژنتیکی اتوزومال و ارثی … نقص در متابولیسم روی و مس … در نژاد English bull terrier کشنده است
○ جراحات : پوسته، شوره، اریتم در نواحی مختلف از پوست و ایجاد ترک و شقاق در بالشتک های پایی
○ وجود علائم دیگر : وقفه در رشد و ناقص بودن و اختلال در قوس کام سخت، اسهال و عفونت های مزمن تنفسی
○ متوسط عمر : 5 تا 7 ماه
○ توزیع جراحات : صورت، پنجه، بالشتک ها، پاها و حتی Generalize …. عفونت ثانویه استاف و مالاسزیا شایع است
○ تشخیص : بیوپسی و سیتولوژی

  • بیماری های با واسطه ایمنی :
    • Sebasceous Adenitis :
      ○ التهاب غدد سباسه (Idiopathic) … از بین رفتن غدد … شوره مشخص و موریزی وسیع … شوره های نقره ای رنگ و ریز و احتمالا چرب
      ○ جراحات : سرتاسری (در نژاد Viszla … مولتی فوکال)
      ○ تشخیص : بیوپسی و بررسی موها
      بیماری هائی که باعث بروز ماکول می شوند
    • ماکول : منطقه ای گرد و مسطح از پوست که دارای رنگ غیر طبیعی است با قطر حداکثر 1 سانتی متر (به علت اریتم، خونریزی، تغییر در رنگدانه های پوست مانند هایپرپیگمانتاسیون یا هایپوپیگمانتاسیون)
    • غالبا :
      ○ پاپول و پوستول دستخوش Crust می شوند
      ○ پاپول و پوستول پاره می شوند و حلقه های اپیدرمی تشکیل می دهند
  • ماکول های اریتماتوزیس :
    • Erythema Multiforme :
      ○ 2 مدل : Minor و Major
      ○ شروع ناگهانی و وابسته به ایمنی (کانون های اریتماتوزیس)
      ○ علل احتمالی : ویروس، واکنش های سوء داروئی
      ○ در مدل Major زخم بروز می کند
      ○ علامت بالینی : ماکول های اریتماتوزیس عمدتاً در زیر سطح شکم
      ○ تشخیص :
      § Diascopy (بهترین روش تشخیص – لام شیشه ای روی ناحیه اریتماتوزیس قرار داده و فشار می آوریم. در حالت عادی سفید می شود ولی در این حالت سفید نمی شود) و قرمز می ماند
      § بیوپسی
  • ماکول های هموراژیک :
    • Vasculitis :
      ○ التهاب ناگهانی در عروق خونی … خونریزی در زیر پوست … التهاب پوست
      ○ علل بروز التهاب در عروق : ضربه، عفونت، بیماری های سیستمیک، واکنش سوء داروئی، لوپوس، Idioipathic
      ○ واسکولیت می تواند منجر به زخم های پوستی شود
      ○ جراحات غالب : ماکول های هموراژیک (اکیموز و پورپورا)
      ○ توزیع جراحات : سطح زیر شکم، انتهاهای بدن (نوک دم، نوک گوش، نقاط تحت فشار)
      ○ تشخیص : دیاسکوپی، بیوپسی
      ○ مسمومیت با جونده کش ها بیشتر با علائم گوارشی و خونریزی های داخل شکم یا قفسه سینه همراه است
      بیماری های مسبب بروز پاپول و/یا پوستول
    • پاپول : جوش های کوچک قرمز
    • پوستول : چوش های کوچک قرمز دارای چرک قابل مشاهده
      ○ پاپول و پوستول معمولا دستخوش کبره می شوند (تجمع اکوزا در سطح پوست در داخل لایه شاخی نفوذ کرده و حالت تور مانند ایجاد می کند)
      ○ پاپول و پوستول می تواند باعث بروز جراحات گرد شوند (حلقه های اپیدرمی) که دارای یک حاشیه از پوسته ها است
      ○ در پیودرماهای استافیلوکوکی معمولا پاپول و پوستول توأم با یکدیگر حضور دارند اما در بیشتر بیماری های دیگر یکی غالب است
    • Pemphigus Folliaceous :
      ○ بیماری خود ایمنی (حمله به مولکول های Glycokalix اپیدرم… بروز آکانتولیز … جدا شدن سلول ها در ناحیه Stratum spongiusum)
      ○ جراحات : ایجاد پوستول که به سرعت به کراست تبدیل می شود … حلقه های اپیدرمی، آلوپشی، ائوزینوفیلی
      ○ توزیع جراحات : صورت، بینی، لاله گوش و ممکن است بالشتک های پائی
      ○ تشخیص : سیتولوژی، بیوپسی
      ○ در موارد شدید منجر به زخم می شود
    • Pemphigus Erhthematosis :
      ○ فرم خوش خیم پمفیگوس فولیاسه
      ○ جراحات غالب : پوستول، کبره، حلقه های اپیدرمی، آلوپشی، ائوزینوفیلی (در مناطق محدود تر صورت و پلانیوم بینی و لاله گوش)
      ○ تشخیص : سیتولوژی، بیوپسی
      ○ در موارد شدید منجر به زخم می شود
    • Bollus Impetigo :
      ○ پیودرما (عفونت استافیلوکوکی پوست)
      ○ بیشتر در پی بیماری های سیستمیک تضعیف کننده ایمنی بصورت ثانویه رخ می دهد (HAC، داروهای مضعف ایمنی)
      ○ جراحات : پوستول های بزرگ و نرم در زیر شکم
      ○ تشخیص : سیتولوژی، بیوپسی
    • Subcorneal Pustular Dermatitis :
      ○ پوستول، کبره، موریزی حلقه های اپیدرمی در سر و تنه
      ○ تشخیص : سیتولوژی و بیوپسی
    • Sterile Eosinophilic Pustulosis :
      ○ بسیار نادر، Idiopathic
      ○ پوستول، کبره و موریزی های حلقه های اپیدرمی اساسا روی تنه
      ○ تشخیص : سیتولوژی و بیوپسی
    • Feline Cowpox :
      ○ عفونت پوست در پی ویروس آبله
      ○ جراحات : ماکول، پاپول و کبره بر روی سر و تنه
      ○ تشخیص : بیوپسی، سرولوژی، جداسازی ویروس، میکروسکوپ الکترونی
      بیماری هائی که ایجاد Erosion و Ulcer می کنند
      ○ در پی بیماری هائی که در نواحی Epidermis (ناحیه اتصال درم با اپیدرم (غشاء پایه)) و درمیس دچار آسیب شوند (به علت تروما، بیماری های خود ایمنی و با واسطه ایمنی، عفونت های عمقی، نئوپلازی، سوختگی و نهایتا بیماری های مادرزادی)
      ○ تقسیم بندی :
      § بیماری هائی که باعث زخم منطقه ای می شوند
      § بیماری هائی که باعث زخم در صورت و پلانیوم بینی می شوند
      § بیماری هائی که باعث زخم در نواحی MCJ می شوند یا جراحات عمومی
    • سندرم Uveodermatological با اینکه منجر به زخم می شود ولی می تواند
    • Intertrigo (Skin Fold Dermatitis) :
      ○ درماتوز خارش دار زخم دهنده (به دلیل اصطکاک بین سطوح پوست) … جراحات زخم و ازودا و عفونت های سطحی با بوی نا مطبوع
      ○ توزیع جراحات :
      § Facial Fold Dermatitis : بولداگ، پکینیز، پاگ، بوستون تریر، Persian cat
      § Lip F. d. : کاکر اسپانیل، Springer spaniel و St. bernard
      § Vulval F. D. : در سگ های چاق
      § Tail F. D. : در کنار بوستون تریر، پاگ و بولداگ
      § Body F. D. : در تمام بدن مانند شارپی و باست هوند
    • Burns :
      ○ نکروز پوست در پی حرارت زیاد
      ○ در صورت شدید بودن به الوسر تبدیل می شود
      ○ تشخیص : تاریخچه
    • نئوپلازی :
      ○ تشخیص : سیتولوژی و بیوپسی
    • S.C.C :
      ○ جهش نئوپلاستیک اپیدرمیس (غiالبا به دلیل UV) عمدتا در پوست های سفید فاقد پیگمان
      ○ جراحات : زخم های تخریب کننده بر روی پلانیوم بینی و لاله گوش
      ○ تشخیص : سیتولوژی و بیوپسی (اشتباه با Dermatophitosis)
    • عفونت هرپس ویروس :
      ○ عفونت کراتینوسیت ها بصورت جراحات زخم دهنده بر روی پوست
      ○ تشخیص : سرولوژی، جداسازی ویروس، بیوپسی و توجه به دیگر علام هرپس از جمله کونژاکتیویت، عفونت های مجاری فوقانی تنفسی
    • MCJ Pyoderma :
      ○ عفونت استافیلوکوکی لبها (قرحه لب یا گوشه لب) در GSD متداول تر است … زخم در نواحی MCJ لب ها
      ○ علائم می تواند شبیه علائم بیماری خود ایمنی یا لنفومای اپیتلیوتروفیک باشد
      ○ تشخیص : سیتولوژی و بیوپسی
    • Lupus Erythematoys پوستی و سیستمیک :
      ○ لوپوس نادر است
      ○ مکانیسم : خود ایمنی بر علیه آنتی ژن های سیتوپلاسمی و هسته ای یا DNA
      ○ بیماری در پوست CLE است
      ○ بیماری در ارگان های مختلف : SLE
      ○ ممکن است 2 بیماری فوق با هم نیز بروز نمایند
      ○ علائم : زخم، کبره، آلوپشی، شوره، Depigmentation، ندرتا ایجاد وزیکول
      ○ توزیع جراحات CLE :
      § Photo aggrevated facial lupus (Discoid lupus erythematous) : روی پلانیوم بینی، پل بینی و صورت
      § MC Lupus : در نواحی مخاط و پوست
      § Oral. Cutaneous Lupus : در مخاط دهان و سقف دهان
      § Ulcerative cutaneous Lupus of Collie and shetland sheepdog : در زیر شکم و زیر بغل و نواحی بین مخاط و پوست
      § Lupoid dermatosis of the G. Short hair pointer : بیماری جنرالیزه
      § Lupoid onychodystrophy : در پنجه ها
      ○ الگوهای SLE :
      § Immume mediated hemolytic anemia
      § Immune mediated thrombocytopenia
      § Steril poly arthritis
      § Glomerulonephritis
      ○ تشخیص : هماتولوژی، بیوشیمی، آزمایش ادرار، بیوپسی، ANA، جستجوی آنتی بادی های ضد هسته ای
    • Pemphigus Vulgaris :
      ○ بیماری خود ایمنی پوست(علیه مولکول های جسباننده بین سلول ها در لایه بازال اپیدرم) … آکانتولیز (جداشدن کراتینوسیت ها) … علامت اصلی وزیکول است برای شروع که در ادامه به زخم تبدیل می شود
      ○ توزیع جراحات : محوطه دهانی، MCJ، کشاله ران و زیر بغل
      ○ تشخیص : بیوپسی
    • Subepidermal blister disease (Bollous pemphigus یا Mucous membrane pemphigoid یا Epidermolysis bullosa acquistica یا Linear IgA bullous dermatosis) :
      ○ بیماری خود ایمنی نادر پوست (بر ضد مولکول های چسباننده در محل Dermo Epithelial Junction) … ایجاد وزیکول که به سرعت به زخم تبدیل می شود
      ○ توزیع جراحات : اتساع پوست و مخاط در حفره دهان و کشاله ران و زیر بغل
      ○ تشخیص : بیوپسی
    • Epidermal Multiforme Major (Steven`s Jonson Syndrome) :
      ○ بیماری خود ایمنی با حمله ناگهانی (در پی واکنش سوء داروئی یا عفونت های ویروسی)
      § می تواند منجر به بروز ماکول با شدت کمتر نیز شود (Minor)
      ○ جراحات اصلی : ایجاد زخم در MCJ، کشاله ران، زیر بغل، نقاط تحت فشار و بالشتک های پائی (اشکال عمومی نیز گزارش شده است)
      ○ تشخیص : بیوپسی
    • Toxic Epidermal Necrolysis :
      ○ بیماری وسیع پوستی با حمله ناگهانی با تخریب اپیدرم به گونه ای که شبیه سوختگی است
      § ممکن است به علت واکنش سوء داروئی همراه با تظاهرات سیستمیک باشد
      ○ جراحات : زخم بصورت جنرالیزه
      ○ تشخیص : بیوپسی
    • Vasculitis :
      ○ التهاب وابسته به ایمنی در عروق خونی پوست … عروق ملتهب و ترومبوزه شده … بروز آنفارکتوس پوست … بروز زخم
      § ممکن است در پی عفونت های ویروسی یا سیستمیک واکنش های داروئی، لوپوس یا Idiopathic باشد
      ○ می تواند منجر به پورپورا شود
      ○ علائم : زخم های وصله پینه ای ادم و پورپورا غالبا در سطح زیرین شکم و انتهاهای بدن و نقاط تحت فشار
      ○ تشخیص : دیاسکوپی و بیوپسی
    • Drug Eruption (واکنش سوء داروئی) :
      ○ اسپورادیک، دارای اشکال مختلف، می تواند باعث Erythema multiforme یا Toxic epidermal necrolysis of Epiderma یا سایر اشکال بیماری های زخم دهنده باشد و زخم ممکن است در هر جایی از بدن باشد
      ○ تشخیص : بیوپسی
    • Epidermolysis Bollusa :
      ○ گروهی از بیماری های مادرزادی، در پی موتاسیون در ژن های کراتین … بروز تغییر شکل فیلامانهای موجود در اپیدرم … جدا شدن اپیدرم از درم
      ○ جراحات : زخم در حفره های دهان، بالشتک های پائی، پنچه ها و نقاط تحت فشار و صورت
    • Candidiasis :
      ○ عفونت پوست یا مخاط توسط C. Albicans
      ○ در پی تضعیف ایمنی رخ می دهد (یا استفاده طولانی از آنتی بیوتیک)
      ○ علائم : زخم هایی که توسط یک ماده سفیدرنگ و ژلاتینی و چسبنده پوشده شده است
      ○ توزیع جراحات : محوطه دهانی، پوست لای انگشتان، MCJ
      § در دیستمپر در محوطه دهانی
      ○ تشخیص : سیتولوژی، کشت قارچ، بیوپسی
      علل بروز مجرای Draining Tract و Nonhealing Wounds
    • Draining Tract یا سینوس یا Nonhealing wound :
      ○ سوراخ بین درم و هیپودرم و سطح پوست برای خروج ترشحات … حاکی از وجود یک عامل عفونی (باکتری، قارج و اغلب ناشناخته)
      ○ با درمان علت بهبود می یابد اما اغلب به درمان جواب نمی دهد
      ○ گاهی ترشحات استریل است … به دلیل بیماری خود ایمنی (در تاریخچه ترومای منجر به زخم وجود ندارد)
    • آبسه :
      ○ ناشی از تجمع چرک در زیر جلد
      ○ در گربه پاستورلا مولتی سیدا مسئول آبسه در پی گزش
      ○ در سگ شیوع کمتری دارد (گزیدگی، عفونت ریشه دندان، عفونت کیسه مقعدی یا اجسام خارجی)
      ○ تشخیص : تشخیص بالینی، خروج چرک، FNA و ستولوژی
    • چسم خارجی :
      ○ عفونت زیر جلدی به دلیل ورود جسم خارجی مخصوصا تراشه چوب و علف هرز
      ○ جراحت اصلی سینوس های ترشح دار است
      ○ تشخیص : جستجوی داخل سینوس و سیتولوژی
    • Actinocycosis :
      ○ عفونت زیر جلدی نادر به دلیل اکتینومایسز (در پی زخم نافذ و اجسام خارجی و آبسه و زخم بهبود نیافته)
      ○ محل : محل جراحت اولیه
      ○ تشخیص : سیتولوژی، کشت باکتریائی، بیوپسی
    • Actinobacillosis :
      ○ عفونت زیر جلدی نادر این عامل
      ○ در پی زخم های تروماتیک
      ○ بیشتر در سر و گردن و دهان و اندام ها
      ○ تشخیص : سیتولوژی، کشت و بیوپسی
    • Nocardiosis :
      ○ عفونت زیر جلدی نادر توسط این عامل
      ○ متعاقب زخم های تروماتیک
      ○ محل : در زخم اولیه
      ○ تشخیص : سیتولوژی، کشت و بیوپسی
    • Mycobacterial :
      ○ عفونت نادر پوستی توسط M.Bovis و M.Tuberclosis و M.avium … اشکال از سل پوستی و همچنین بروز عفونت های فرصت طلب
      ○ M.lepraemurium در گربه … جزام پوستی (Feline lepropsy)
      ○ در گربه شایع تر از سگ است
      ○ جراحات : ندول های اولسره، آبسه، مجرای درناژی، زخم های بهبود نیافته
      ○ توزیع جراحات : صورت، گردن، اندام ها (مایکوباکتریال آتیپیک در مغانبی و کمری)
      ○ تشخیص : کشت، سیتولوژی، بیوپسی و PCR
    • Kerion :
      ○ عفونت عمقی درماتوفیت (M.gypsium و Trichophyton mentagrophytis)
      ○ جراحات : ضایعات ندولار، کاملا گرد، لجنی شکل، مجرای درناژی
      ○ توزیع : صورت و پائین اندام حرکتی
      ○ تشخیص : کشت، سیتولوژی و بیوپسی
    • Mycetoma :
      ○ عفونت زیر جلدی قارچ ساپروفیت مایستوما یا درماتوفیت که به آن Psudomycetoma گفته می شود (در پی تروما)
      ○ حاوی چرک گرانوله (سولفوگرانول) حتی بصورت بالینی قابل تشخیص است (در پی هایف های قارچ)
      ○ محل جراحت : محل زخم اولیه
      ○ تشخیص : بیوپسی و سیتولوژی و کشت قارچ
    • Deep & Systemic fungal infections :
      ○ عفونت زیر جلدی قارچ که قابلیت عفونت سیستمیک دارد
      ○ عوامل :
      § Sporotrichosis
      § Phaeohyphomycosis
      § Phthiosis
      § Blastomycosis گوارشی
      § Cryptocosccosis مغزی و تنفسی
      § Coccidiomycosis
      § Histoplasmosis
      ○ باعث ندول و اولسر و زخم های بهبود نیافته، لنفادنوپاتی و مجرای درناژی
      ○ در صورت بروز حالت سیستمیک : بی اشتهائی، تب، کاهش وزن، سرفه، دیسپنه، بیماری گوارشی، بیماری گوش، بیماری اعصاب مرکزی
    • Panniculitis :
      ○ التهاب چربی زیر پوست در اثر مواد عفونی یا غیر عفونی (لوپوس، بیماری پانکراس و کمبود ویتامین E)
      ○ مدل ایدیوپاتیک به نام Strile nodulear Panniculitis
      ○ جراحات : درناژی که ترشحات غالب روغنی است
      ○ بیشتر روی تنه
      ○ تشخیص : سیتولوژی، کشت قارچ و باکتری، تست های بیماری هیا قبلی
    • Focal metatarsal fistula :
      ○ اختلال Idiopathic غیر راجعه در ژرمن
      ○ در سطح شکمی متاتارس و متاکارپ، سطح پروکسیمال متاتارس و متاکارپ
      ○ تشخیص : سیتولوژی، کشت، بیوپسی در رد دیگر علل
    • Preanal Fistula :
      ○ اصولا در ژرمن (در دیگر نژادهای نیز دیده می شود)
      ○ مکانیسم ایمنی مطرح است
      ○ زخم و مجرای درناژی در اطراف مقعد
    • Dermoid Sinus :
      ○ اختلال مادرزادی (جدا شدن بخش های سازنده Neural tube از بخش هائی که پوست را می سازد… از بین رفتن انسجام پوست)
      ○ بیشتر در نژاد Rhodesian Ridgeback
      ○ بیشتر در Dorsal گردن
      ○ تشخیص : رد علل دیگر
    • Mucocutaneous PYODERMA :
      ○ عفونت استافیلوکوکی لب ها که ممکن است از بیماری های خود ایمن و Epitheliotrophic Lymphoma تقلید کند
      ○ جراحات : زخم در MCJ
      بیماری های مسبب تغییر پیگمان های پوست
    • 2 دسته : Hypo و Hyperpigmentation
    • 1: هایپرپیگمانتاسیون : عموما در پی التهاب پوستی، درماتوز هورمونی، خارش و آلوپشی. در لایه اپیدرمیس رخ می دهد… تغییر رنگ پوست به قهوه ای یا سیاه.
      ○ دمودیکوزیس باعث افزایش ملانین در درمیس … تغییر رنگ خاکستری
    • Testicular Neoplasia :
      ○ ملانینه شدن در پی تولید هورمون بیضه
      ○ ماکول های هایپر پیگمنته در مقعد، اسکروتوم، پرپیوس، ابتدای سطح شکمی
      ○ تشخیص : سونوگرافی شکم، رادیوگرافی، عقیم سازی
    • Melanoma :
      ○ پرولیفراسیون ملانوسیت های یا سلول های بازال یا تجمع مادرزادی ملانوسیت ها
      ○ ایجاد تومور در ملانوما در سر، گردن، پلک، تنه، پوزه، پنجه
      ○ در تومور سلول های بازال بیشتر پلک، پلانویم بینی، سر و گردن
      ○ تشخیص : سیتولوژی و بیوپسی
    • Acramelanism :
      ○ رویش موهای سیاه در انتهاهای برخی گربه ها (در پی تأثیر حرارت بر سنتز ملانین)
      ○ حالت مشابه در پی کوتاهی مو به دلیل کاهش حرارت پوست
      ○ بیشتر رویش موی سیاه در محل کوتاهی مو
    • Lentigo (کک و مک) :
      ○ هیپرملانوزیس ژنتیکی در سگ ها و گربه های Ginger cat
      ○ علامت اصلی : ماکول های واضح و شدیداً هایپرپیگمنته
      ○ توزیع :
      § سگ : زیر شکم
      § گربه : روی لب و بینی و لثه و پلک
      ○ تشخیص : بیوپسی
    • Acanthosis nigricans :
      ○ نام قدیمی : Primary pigmentat disorder
      ○ واکنش به التهاب مزمن ناشی از آلرژی یا عفونت با مالاسزیا
      ○ توزیع در زیر بغل
      ○ تشخیص : بیوپسی و رد دیگر علل
    • 2: هایپوپیگمانتاسیون : به علل فقدان مادرزادی ملانین، بیماری های آسیب زننده به ملانین (گاهی آسیب فقط به ملانوسیت ها است و گاهی کل بافت که در این حالت زخم دیده می شود). می تواند به علت یکی از علل زیر یا هر دوی آن ها اتفاق افتد :
      ○ Leukoderma : از بین رفتن رنگدانه پوست
      ○ Leukotrichia : از بین رفتن رنگدانه موها
    • در پیری سگ در اطراف پوزه موها سفید یا خاکستری شوند.
    • بقیه موارد نوشته شود
      برجستگی های پوستی
    • بر اساس محتویات توده تشخیص :
      ○ خون :
      § هماتوما (سگ و گربه)
      § تومور عروقی (سگ و گربه)
      ○ ادم :
      § کهیر (سگ)
      § آنژیوادم (سگ)
      ○ سرم :
      § سروما (سگ)
      ○ چرک :
      § آبسه (سگ و گربه)
      § Deep bacterial infection ( سگ و گربه)
      § Mycetoma (سگ و گربه)
      § Kerion (سگ)
      § Deep fungal infection (سگ و گربه)
      ○ سلول های التهابی :
      § Steril nodular panniculitis (سگ و گربه)
      § Steril granuloma & pyogranuloma (سگ و گربه)
      § Cutaneous Hy
درصد پیشرفت مطالعه:
خلاصه بیماری های پوست در حیوانات کوچک
باکتری شناسی دامپزشکی
مرور مهم ترین نکات دامپزشکی
هموستاز و انعقاد خون در سگ و گربه